Mistyczny wymiar muzyki -- relacja z pierwszego dnia festiwalu Misteria Paschalia
2017-04-17 08:55:13

Na inaugurację Festiwalu Misteria Paschalia, przy świetle kamer prestiżowej francuskiej telewizji Mezzo, twórcy 14. edycji postanowili złożyć hołd wielkiemu kompozytorowi, ojcu operowego gatunku, mistrzowi madrygałów i popularyzatorowi nowego stylu w muzyce XVII wieku – Claudio Monteverdiemu, którego 450. rocznicę urodzin obchodzimy w tym roku. Z tej właśnie okazji dyrektor-rezydent tegorocznego Festiwalu, Vincent Dumestre, założyciel i szef artystyczny znamienitej formacji Le Poème Harmonique, postanowił zaprezentować po raz pierwszy w Polsce muzykę pochodzącą z antologii utworów sakralnych Selva morale e spirituale, wydanej drukiem w 1640 roku. 

Swoisty wielki sakralny testament Monteverdiego powstał w momencie, kiedy wenecki mistrz piastował prestiżowe stanowisko maestro di capella przy słynnej bazylice św. Marka, która w XVI i XVII wieku stała się miejscem polichóralnych eksperymentów kilku generacji włoskich kompozytorów. 

Vincent Dumestre postanowił wykorzystać gotyckie wnętrze kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej tak, by wyeksponować nie tylko jego walory architektoniczne, ale i akustyczne, ustawiając artystów pod ołtarzem, co, warto zaznaczyć, zdarza się w tym miejscu niezwykle rzadko. Atmosferze wielkotygodniowej zadumy sprzyjało również zredukowane do minimum światło, ograniczające się do rozstawionych w obrębie ołtarza świec oraz lampionów umieszczonych w głębi świątyni. Poza kierowanym przez siebie zespołem Le Poème Harmonique, złożonym z instrumentów historycznych, Dumestre zaprosił do wykonania koncertu śpiewaków z musicAeterna - debiutujący na festiwalu, niezwykle ceniony syberyjski chór kierowany przez Vitaly'ego Polonsky'ego oraz plejadę znakomitych francuskich solistów, w tym tenora Cyrila Auvity'ego i  mezzosopranistkę Evę Zaïcik.

Wyjątkowy wieczór w kościele św. Katarzyny rozpoczęły dźwięki instrumentalnej, fanfarowej ToccatyMonteverdiego, otwierającej słynnego Orfeusza. Następnie zabrzmiały: niezwykle rytmiczna i bojowa w charakterze Batalla de Barabaso yerno de Satanas Andrea Falconieriego oraz dwie zestawione ze sobą muzyczne interpretacje psalmu Dixit Dominus – anonimowa i ta autorstwa weneckiego kapelmistrza. Zespół instrumentalny zaprezentował też pełną uroku taneczną ciacconę Mai non disciolgasi Annibala Gregoriego. To jednak kompozycje Monteverdiego, stanowiące trzon wieczoru, miały największe znaczenie dla muzycznej narracji koncertu. Szczególnie pięknie zabrzmiała przeznaczona na duży zespół wokalny i grupę instrumentów uroczysta Gloria, która powstała jako dziękczynienie za ustąpienie epidemii dżumy, która miała miejsce w Wenecji w 1631 roku. Przejmujący chóralny lament Crucifixusoraz akcentująca kontrast między melodyką recytatywną a kantylenową błagalna Salve Regina,stworzyły razem z Glorią nierozerwalną muzyczną całość. Niezwykle dostojnie zabrzmiała utrzymana w technice polichóralnej instrumentalna Canzona na 12 głosów autorstwa renesansowego weneckiego mistrza i muzycznego poprzednika Monteverdiego – Giovanniego Gabrielego. Zwieńczeniem wieczoru był rozbudowany obsadowo i zróżnicowany pod względem faktury Monteverdiowski Magnificat. Opracowany przez niego maryjny kantyk jest dowodem na genialną wszechstronność autora Orfeusza. Nic dziwnego, że po takim wykonaniu, pełnym muzycznej kultury, autentyzmu i szacunku do prezentowanego dzieła, publiczność nie chciała pozwolić artystom na zejście ze sceny. Atmosfera sakralnego uniesienia, stworzona przez Dumestre'a i prowadzonych przez niego muzyków, udzieliła się również obecnym w kościele. Po długich owacjach, ku radości wszystkich, zabrzmiały jeszcze dwa utwory z prezentowanego po raz pierwszy w Polsce wielkiego zbioru Monteverdiego. A to przecież dopiero początek muzycznych uniesień, których doświadczać będziemy na Festiwalu. 

14. edycja Festiwalu Misteria Paschalia potrwa do 17 kwietnia 2017 roku. Organizatorami wydarzenia są Miasto Kraków i Krakowskie Biuro Festiwalowe. Współorganizatorem jest Program 2 Polskiego Radia. Medialnym partnerem strategicznym Festiwalu jest francuska telewizja Mezzo

Festiwal Misteria Paschalia to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najważniejszych europejskich festiwali poświęconych muzyce renesansu i baroku. Zasłużył na to miano konsekwentnie budowanym wizerunkiem, spójną ideą oraz wysmakowanym programem. Prezentuje niepowtarzalny repertuar, w tym przedsięwzięcia nowe lub przygotowane specjalnie na festiwal. Formuła opiera się na prezentacji starannie wyselekcjonowanej muzyki związanej z Wielkim Tygodniem i Wielkanocą, wykonywanej przez uznanych mistrzów i wybitnych interpretatorów muzyki dawnej. W ciągu trzynastu lat powstała marka, która przyciąga melomanów z całego kraju i jednocześnie promuje Kraków jako miasto, w którym odbywają się wydarzenia kulturalne na najwyższym światowym poziomie. W tym roku festiwal rozpocznie się 10 kwietnia i potrwa tydzień (do 17 kwietnia). Więcej o Festiwalu: www.misteriapaschalia.com

(info.org.)


Więcej:
Jazz-got i zgiełk w filharmonii2016-11-10 21:23:10Adam Bałdych muzyk niezwykle elastyczny odnajdujący się w licznych stylistykach i estetykach. Nieschematyczny, doskonały improwizator o twórczym podejściu do materiału dźwiękowego. Bałdych zaprezentował swoje charakterystyczne brzmienie skrzypiec
Sacrum Profanum – trzęsienie ziemi za nami, a napięcie dopiero rośnie!2016-10-05 08:54:20Festiwal zaczął się bowiem koncertem kolektywu, który buduje pomosty nad pieczołowicie wykuwaną przepaścią rozdzielającą światy muzyki klasycznej oraz popularnej.
ICE Classic: Edita Gruberova - kultura wokalna i elegancja, czyli słowacka królowa belcanta w Krakowie2016-09-21 18:30:21Edita Gruberová, gwiazda światowych scen operowych wystąpiła w Centrum Kongresowym ICE Kraków w ramach prestiżowego cyklu ICE Classic.
Misteria Paschalia 2016: Finał w królewskim stylu2016-09-21 09:50:12Świąteczny weekend upłynął w Krakowie pod znakiem wyśmienitych muzycznych wydarzeń. Nie posób po prostu powiedzieć, że dwa ostatnie koncerty tegorocznego festiwalu Misteria Paschalia były absolutnie wyjątkowe.
Poniatowski zorkiestrowany powraca2016-07-04 21:55:54Nowe opracowanie Mszy F-dur Józefa Michała Ksawerego Poniatowskiego dokonane zostało w sposób kompetentny, przemyślany i z wielkim wyczuciem smaku i stylu. Powinno ono utorować drogę na estrady koncertowe...
Misteria Paschalia: od manierystycznej awangardy do schyłku klasycyzmu2016-03-28 19:15:58Po mistycznej inauguracji i emocjonującym wtorku Wielka Środa upłynęła pod znakiem pasjonującej harmonii księcia Gesualdo da Venosy (1566-1613). Cierpkie dysonanse i zupełnie nie dopuszczalne przez teoretyków muzyki rozwiązania...
Misteria Paschalia: historia Kaina i Abla 2016-03-26 21:55:16Wyśmienici soliści dodali ognia do pasjonującej mikstury. Zachwycająca i perfekcyjna Sonia Prina w tytułowej roli ukształtowała dynamikę koncertu.
Misteria Paschalia: metafizyczne otwarcie 2016-03-23 07:38:14Interpretacja Jordiego Savalla rzuciła nowę świałto na klasycystyczne dzieło. Savall słynie w świecie z kunsztu i precyzji wykonawczej, a przede wszystkim z odkrywania zapomnianych muzycznych skarbów minionych epok.
Ukłon w stronę rytmu2016-02-08 12:16:05Już sam program koncertu Sinfonietty Cracovii zapowiadał różnorodne, przepojone wielobarwnymi uniesieniami emocje; swoisty hommage au rythme w utworach najważniejszych dźwiękowych kreatorów XX wieku.
MET: Poławiacze Pereł zdominowani przez Kwietnia2016-01-21 15:39:52„Poławiacze pereł” – młodzieńcza opera Georga Bizeta powraca na scenę The Metropolitan Opera po stu latach, kiedy w sezonie 1916-1917 sygnował ją Enrico Caruso. Ten wieczór zdecydowanie należał jednak do Mariusza Kwietnia